Parti başlıyor!
Yazan FourFourTwo @FourFourTwoTr, 21 Ocak 2012 09:40 Yazdır
Kara Kıta’da her şey hazır, Afrika Uluslar Kupası heyecanı bu akşam Ekvator Ginesi-Libya maçıyla başlıyor. Ama izlemeye başlamadan önce bilmeniz gerekenler var. Buyrun…
Afrika Uluslar Kupası’na bu kez yeni bir şampiyonun damga vuracağını şimdiden biliyoruz. Mısır’ın turnuvaya ağırlığını koyduğu yıllar geride kaldı. Bir jenerasyon başarılı olduktan sonra sıradaki jenerasyonun da aynı başarıyı sergilemesi zaten zorken Hüsnü Mübarek karşıtlarının başlattığı ayaklanmalar sonrası ülkede meydana gelen olayların da moralleri bozduğu Mısır eski günlerini şimdilerde mumla arar oldu. Libya, sınırları içerisinde yaşanan devrim sonrası daha düzgün bir izlenim sergilerken Mısır her şeyi sil baştan yaşamak zorunda kaldı ve son üç Afrika Uluslar Kupası’nın şampiyonu, ki bu aynı zamanda bir rekor, grubunu son sırada tamamlayarak bir şeylerin ciddi anlamda ters gittiğinin sinyallerini veriyordu.
Geriye turnuvayı kazanma ihtimali en yüksek iki takım kaldı: 1992 senesinde tarihlerinde turnuvayı ilk ve bir defa kazanan Fildişi Sahili ve 1982’den önce dört kez şampiyon olan Gana. Bu iki ülke bir bakıma Afrika futbolunun iki farklı jenerasyonunu temsil ediyor. Neden hâlâ turnuvada bir şampiyonluk elde edemediklerini merak ettiklerini düşündüğümüz Didier Drogba ve Toure kardeşler gibi yıldız isimlerle Fildişi Sahili ve 2009’da U-20 Dünya Kupası’nda finale yükselmeyi başaran oyunculardan oluşan kadrosuyla kupaya şimdiden göz kırpan Gana… Asıl merak edilen hangi takımın şimdiki zamanı temsil ettiği.Kendi evinde 2004’te düzenlenen turnuvayı kazanan Tunus ise bu sene de finallerde yerini almayı bildi. Ne var ki, ondan önceki beş şampiyondan hiçbiri Gine ve Ekvator Ginesi’nde düzenlenecek turnuvaya katılma hakkını elde edemedi. 2000 ve 2002 şampiyonu Kamerun, Senegal’e boyun eğdi. 1996 şampiyonu Güney Afrika, Mısır’ın bu zayıf zamanlarını fırsat bilemedi. 1994 yılında kupa kaldıran Nijerya ise Gine’den yediği son dakika golü sonrası gruptan çıkamadı ve uzun süredir benimsemekten vazgeçmedikleri futbol anlayışının artık değişmesi gerektiğini acı bir tecrübeyle anlamış oldu.
Fakat turnuva futbolu asla bu kadar kolay olmadı. İki sene önce turnuvaya katılamayan ve büyük hayal kırıklığı yaratan Senegal şimdilerde sağlam bir kadroya sahip. Kendi evinde sahaya çıkacak olan Gabon da son birkaç yılda kadrosunda gerçekleştirdiği radikal değişikliklerle finali zorlayabilecek kapasitede. “Kendi evimizde oynayacak olmamızın avantajını bizi gruptan çıkaracak bir motivasyona dönüştürebiliriz” diyor Gabon teknik direktörü Gernot Rohr.
Diğer ev sahibi ülke olan Ekvator Ginesi de FIFA ülkeler sıralamasının 151. sırasında ve bu rakam onu turnuvanın en düşük sıradaki takımı yapıyor ve ekip turnuvaya daha önce hiç katılamayan üç ülkeden biri. “Hangi gruba düşersek düşelim bizimle eşleşecek her takım bizden üst sırada olacak” diyor tecrübeli teknik adam Henri Michel. “Her maç bizim açımızdan Everest Dağı’na tırmanmak gibi olacak. Bizim için tek gerçek aşırı zorlanacağımız. Eğer başarılı olursak bu büyük bir etki yaratacaktır. Elimizden geleni yapıp iyi görünmeye çalışacağız.”
Turnuvaya ilk defa katılan diğer iki ekip Botswana ve Nijer de aynı şekilde hissediyor olmalı. Hazır söz açılmışken eklemekte fayda var, Botswana elemelerde öylesine istekli maçlar çıkardı ki adını finallere yazdıran ilk ekip oldu. Diğer taraftan, Nijer’se Mısır ve Güney Afrika’gibi iki önemli rakibi saf dışı bırakmayı başardı. Asıl soru, elbette, bütün bunların Afrika futbolu için ne ifade ettiği. Bu, geleneksel güçteki ekiplerin yetersiz bir performans sergiledikleri mi yoksa yeni güçlerin doğduğu anlamına mı geliyor? Bütün bunlardan Afrika futbolunun ilerleme kaydettiği söylenebilir mi?
Turnuvayı kimin kazanacağı bir yana, AUK’yı bu denli eğlenceli ve merak uyandıran mesele aslında bu. Modern futbol genellikle tanıdık takımların devamlı olarak birbirleriyle mücadele etmelerinden ibaret iken Afrika Uluslar Kupası futbolseverlere sürekli yeni bir şeyler sunuyor.
En büyük hayal kırıklığı
GÜNEY AFRİKA
Mısır’ın sıkıntılı zamanlarında Nijer ve Sierra Leone’yi geride bırakıp gruptan çıkması tek ihtimal olarak görülen Güney Afrika herkesin ağzını açık bıraktı. Ekip hem turnuvaya katılamadı hem de bu başarısızlığı olabilecek en küçük düşürücü şekilde yaşadılar. Son maçta beraberliğin kendilerine yettiğini zanneden ve 0-0 sona eren maçın ardından üç takımın 9 puan aldığı gruptan averajla çıktıklarını zannedip dans etmeye başlamaları aslında takımların kendi aralarında yaptıkları maçın dikkate alınacağı gerçeğini idrak edememiş olduklarını gösteriyordu. Federasyon yetkilileri bile maç sonunda seviç gösterilerine katılmışlardı.
En fazla gol yiyecek takım
Sudan
Sudan son dokuz AUK maçında da gol yedi. Aslında turnuva formatında kazandıkları son maç 1970 final karşılaşmasıydı.
En çok dikkat çekecek oyuncu
Jerome Ramatlhakwane
Botswana’nın eleme maçlarındaki yedi golünden beşini kaydeden santrforun soyadını bir de siz okumayı deneyin bakalım. Biz denedik!
Açık ara fark yiyecek takım
Angola
Angola, 2010 yılında AUK tarihinin en büyük başarısızlığına imza attı. Mali karşısında maçın 74. dakikasında 4-0 öndeyken karşılaşmanın 4-4 berabere sonuçlanmasını yalnızca izleyebildi.
Fil dişini taşıyacak oyuncu
Boubacar Barry
1992’de Fildişi Sahili son kez AUK’yı kazandığında kaleci Alain Gouamene’nin büyücülerin tavsiyesi üzerine kalede bir fil gibi devleşmesi için kramponunda fil dişi parşası koyduğu söylentileri çıkmıştı. Nedendir bilinmez, Gouamene turnuvada tek gol bile yememişti. Hatalarıyla ün salan Barry de (sağ alt) aynı tedbiri almayı düşünebilir.
En az gol atacak takım
TUNUS
2004 Afrika Uluslar Kupası’nda şampiyon olmayı başararak büyük bir başarıya imza atan ekibin 2010’daki turnuvada kaleyi bulan şut sayısı sadece dörttü. Dört!
Kan dökecek tek taraftar
GİNE TARAFTARI
Gana’da düzenlenen 2008 Afrika Uluslar Kupası karşılaşması… Gine ve Fas karşı karşıya. Milli marşlar söylenmiş, oyuncular kendi yarı sahalarında yerlerini almış, maçın başlamasını bekliyorlar. Taraftarlar da hakemin başlama düdüğünü beklerken kale arkasındaki tribünde inanılmaz bir gürültü duyuldu. Stadın geri kalanı dikkatini bu noktaya verirken sakallı, şişman ve çırılçıplak bir adam beyaz bir kuşu elin sallamaya başladı. Elindeki kuşun kanı zemine su gibi akıyordu. Bu sırada ölü kuşu yanındaki asistanına veren adam kafesten bir kuş daha çıkardı ve diğer elinde tuttuğu bıçakla bu kuşun da boğazını kesti. Çılgın taraftar aynı ritüeli bir kez daha tekrarladı. Gine karşılaşmayı 3-2 galip tamamlarken ülkedeki gazeteler haberi manşetten verdiler: Her kuş için bir gol. Ne var ki, bir sonraki turda birşeyler ters gitti ve Gine, Fildişi Sahili ile oynadığı maçı 5-0 kaybetti. Ekip iki sene önce Angola’daki turnuvaya da katılamayarak büyük hayal kırıklığı yarattı. Ama bu sene, Nijerya’yı eleyerek 2012 Afrika Uluslar Kupası’na katılmayı başaran Gine’nin çılgın taraftarları kesinlikle eminiz ki karşılaşmaları yedek birkaç kuşla birlikte izleyecektir.
Politik tarihinden utanan ekip
EKVATOR GİNESİ
1977’de Ekvator Ginesi politikacılarından Valentin Bisan-Etame hapse atıldı. Eşi hamileydi ve karnında ülkenin daha sonra stoper mevkiindeki çalışkanlığıyla tanıyacağı Lauren’i (altta) taşıyordu. İşler belki daha kötüye gidemez diye düşünülüyordu ki daha sonra Valentin ölüm cezasına çarptırıldı. “Amcam askeriyedeydi” diyor Lauren, “ve siyasi suçluların ölüm cezasına çarptırılmaları kararı verildiğinde sadece babamın değil diğer suçluların da kaçmalarına yardımcı olmuş. Bazı suçluları idam etmişler ama babam zamanında kaçmayı başarmış. Daha sonra da amcamla birlikte Kamerun’a sığınmış.”
Lauren’in annesi de çocuklarıyla birlikte kısa süre sonra ülkeyi terk etmiş. “Annem bana hamileymiş ve eğer kaçmasalarmış büyük ihtimalle şu an burada olmazdım.” diyor Lauren. “Üç yaşıma kadar Kamerun’da yaşamışız, sonra da İspanya’ya gitmişiz.” Lauren ve ailesi uzun yıllarını Sevilla’da geçirmiş, sonra da sırasıyla Levante, Mallorca, Arsenal ve Portsmouth’a taşınmış. Son olarak Lauren’in İspanya’nın Cordoba ekibinde forma giymeye başlamasıyla tekrar İspanya’ya dönmüşler. Lauren aslında üç ülke milli takımından herhangi birisinde oynamayı tercih etme hakkına sahipmiş ve Kamerun’u seçmiş. Ekvator Ginesi aslında şimdilerde defansında onun gibi kaliteli bir oyuncuya büyük ihtiyaç duyuyor.
Finali gol atmadan kazanacak takım
FİLDİŞİ SAHİLİ
Fildişi Sahili bir finalde penaltılarla şampiyon olurken başka bir finalde kupaya yine penaltılarla elveda demişti. Her iki karşılaşmanın da normal süresi 0-0 berabere tamamlanmıştı. Diğer taraftan, ortada bir gerçek var, o da B Grubu’ndaki rakiplerine tarihlerinde hiç kaybetmeyen Fildişi Sahili’nin gruptan rahatlıkla çıkabilecek güçte olduğu.
“Yeni ülke” sendromu yaşayacak tek takım
Libya
Karadağ, Balkanlar’da yaşanan ayaklanmaların ardından fırsat bu fırsat deyip bağımsızlığını kazanan tarihteki son ülke. Diğer taraftan Mısır’ın turnuvaya katılma hayalleri Arap Baharı’nın gölgesinde kaldı. Tunus ise çıkan ayaklanmalardan kısa süre sonra özellikle kendi ülkelerinde futbol oynayan oyuncuların oluşturduğu milli takımların mücadele ettiği CHAN turnuvasında şampiyon oldu. Libya da Tunus’u örnek alıp 2010’deki turnuvada dikkatleri üzerine çekecek gibi görünüyor.
En fazla dikkat çekecek kaleci
Didier Ovono
Gabon Milli Takımı’nın file bekçisi Ovono Angola’da, özellikle de Kamerun karşısında alınan 1-0’lık galibiyette mükemmel bir performans sergilemişti. Bire birde gole kolay geçit vermeyen Ovono şimdilerde Le Mans’ta forma giyiyor. Öncesinde, eskiden Kamerun kalesini de koruyan Thomas Nikono’nun Barselona’da açtığı akademiye Gabon hükümetinin teklifiyle katılmayı kabul eden Ovono Portekiz ekibi Pacos de Ferreira’ya transfer olmadan kısa süre evvel El Salvador’un Alianza ekibinin kalesini korumuştu. Daha sonra Gürcistan takımı Dinamo Tiflis’e gönderilen Gabon’lu kalecinin kariyerindeki takım yelpazesi öylesine geniş ki turnuvada adından sıkça söz ettirecek türden bir tecrübeye sahip.
Hiç maç kazanamayacak takım
Burkina Faso
Burkina Faso, AUK’da deplasmanda 13 yenilgi dört beraberlik aldı ve şimdiye kadar hiç bir maçı galip tamamlayamadı.
TURNUVADA HAFTA SONU PROGRAMI
21 Ocak Cumartesi
20.30 Ekvator Ginesi-Libya (EUROSPORT)
22 Ocak Pazar
18.00 Fildişi Sahili – Sudan (EUROSPORT)
21.00 Burkina Faso – Angola (EUROSPORT 2)
